شیرازه بافی فرش

شیرازه بافی فرش به نوارهایی که در دو طرف طولی فرش از ابتدا یا انتها قرار دارند شیرازه یا کنارپیچ فرش گفته می شود.

این بخش از فرش در بافته های جدید معمولاً لوله ای شکل و کاملاً مدور است، اما در فرش های قدیمی به ویژه فرش های عشایری و روستایی ایران، به شکل نواری به عرض ۲ الی ۴ سانتی متر بوده است.

شیرازه بافی فرش همچون یک قاب، فرش را احاطه کرده و علاوه بر زیبایی آن باعث استقامت لبه های طرفین فرش در مقابل ساییدگی و همچنین مقاومت فرش در مقابل ورود آب یا مایعات جاری می گردد.

بررسی بسیاری از قالیچه ها و دست بافته های قدیمی نشان می دهد که بافندگان برای محافظت بیشتر فرش، به جای الیاف پشم از موی بز برای شیرازه بافی فرش استفاده می کرده اند.

زیرا موی بز مقاوم ترین الیاف حیوانی است که رطوبت از آن عبور نمی کند و همچنین حشراتی از جمله بید که الیاف فرش را به سهولت می جوند، نمی توانند آنها را جویده و به داخل فرش نفوذ نمایند.

شیرازه بافی فرش حصیری

بیشتر قالیهای روستایی و عشایری، به ویژه قالیهای قشقایی در شیرازه بافی فرش ، از شیرازه حصیری استفاده می کنند.

بهتر است، در این نوع شیرازه، نخست شیرازه بافی فرش را به طور جداگانه تهیه کرده و سپس مانند روش شیرازه منفصل آن را دوخت می زنند .

روش کاربه این صورت است که ابتدا ۴ عدد میخ را به صورت دو به دو، با فاصله ای به طول شیرازه قالی البته کمی بیشتر برروی زمین نصب می کنند، سپس خامه پشمی را در سوزن شیرازه داخل نموده و خامه را به صورت دو لا کنار هم قرار می دهند.

میخهای رو به روی هم را با نخ چله متناسب با شیرازه قالی، که غالباً پشمی است، به صورت رفت و برگشت رو به روی میخها حرکت می دهند.

به صورتی که روی هر دو میخ رو به روی هم، یک نخ چله به صورت رفت و برگشت به دور هر میخ، خامه را گره زده و دوباره روی دو میخ کناری تر بعد ازهر رفت و برگشت انتهای چله را گره می زنند.

سپس سوزن نخ شده با خامه را به صورت دو تار از زیر و دو تار از رو عبور می دهند و دفعه بعد تاری که از روی خامه رد شده است،

خامه را از زیر آن رد می کنند و از روی تار که بار اول خامه از زیر آن رد شده بود، این بار خامه را از روی آن رد می کنند. آنگاه ابتدای خامه را در زیر خود خامه پنهان می سازد تا مشخص نباشد.

در صورتی که شیرازه بافی فرش معیوب باشد، ولی تارهای شیرازه سالم و بدون عیب است، خامه های پیچیده شده به دور تارها باید با نوک قیچی بریده و از شیرازه بافی فرش جدا شود و از نو خامه هم رنگ متن فرش به صورت دورانی شیرازه دوزی شود.

شیرازه بافی فرش منفصل

چنانچه در قالی قسمت ساده باف آن کم باشد و یا اصلاً نداشته باشد و یا مانند قالی های تبریز، شیراز باشد، پس از پایین آوردن قالی از دار، آنرا با استفاده از روش شیرازه منفصل، شیرازه پیچی می کنند.

این نوع شیرازه بافی فرش در بازار به صورت متری برای فروش وجود دارد. چنانچه بخواهیم خود آنرا تهیه کنیم باید به صورتی که شرح داده می شود عمل کرد:

نخست چند لا چله را متناسب با چله قالی و با طول کمی بیشتر از طول فرش انتخاب می کنند و خامه ای را که از لحاظ رنگ، جنس و ضخامت متناسب با خامه زیمنه قالی باشد تهیه کرده و به صورت دو لا به دور این ۳ یا ۴ لا نخ چله قالی به صورت دورانی می پیچند.

لازم به یادآوری است، بعد از هر ۱۰ سانتیمتر پیچیدن، خامه را با کمک سون در داخل خامه پیچیده شده داخل کرده و آن را گم یا محو می کنند؛ دوباره خامه همرنگ خامه قبلی را برداشته و پیچیدن خامه به دور چله را ادامه می دهند.

جهت اتصال شیرازه بافی فرش منفصل :

در این روش قالی را بر روی زمین پهن می کنند، کناره قالی را باقیچی تمیز و صاف نموده، شیرازه را در کناره قالی قرار می دهند.

سپس با سوزنی که با نخ متناسب با رجشمار قالی انتخاب و آماده شده است (به شیوه ای که در قسمت انتخاب نخ خواهیم گفت) همراه می کنند و سر آن را گره زده و شیرازه بافی فرش را به قالی می دوزند.

روش دوخت زدن به این صورت است که شیرازه پیچیده شده را کنار قالی قرار می دهند، سوزن را در داخل اولین رج بعد از گلیم باف و ۵ یا ۶ رج قبل از لبه به داخل فرو می کنند و سپس سوزن را در امتداد پود حرکت داده و آن را داخل شیرازه قالی می کنند.

پس از آن، سوزن را خارج کرده و دوباره از همان محلی که از شیرازه خارج شده بود، مجدداً از نوع وارد شیرازه می کنند.

یا اینکه سوزنی را به صورت مایل در داخل شیرازه بافی فرش حرکت داده و در داخل رج دوم از گلیم قالی می کنند و سوزن را ۷ یا ۸ رج از لبه قالی حرکت داده و سپس از آنجا خارج می سازند.

لازم به یادآوری است که، وارد و خارج نمودن سوزن همیشه نباید در هر رج از یک رج مشخص قالی باشد، بلکه هر دفعه یک یا دو رج پایین تر و یا بالاتر دوخت انجام می دهند.

سایر شیوه های تهیه شیرازه بافی فرش متصل

برای شیرازه متصل می توان قالی را به پشت روی زمین پهن کرد و دو میخ با فاصله طول قالی در کنار لبه ها در دو طرف قالی تهبیه کرد و بعد نخ چله مناسب با رجشمار قالی را به آن متصل کرده و هنگام دوخت شیرازه توسط خامه می توان قالی را به دور نخ چله حرکت داد.

ترمیم قسمتی از شیرازه بافی فرش

اگر قسمتهایی از شیرازه بافی فرش آسیب دیده ولی در کل شیرازه سالم باشد، فقط به ترمیم همان قسمتهای آسیب دیده می پردازند. وسایل مورد نیاز مانند شیرازه متصل عبارتند از: در بعضی موراد نخ چله مناسب، نخ چله شیرازه. قالی را از پشت بر روی زمین پهن می کنند. اگر تارهای شیرازه نیز آسیب دیده باشد، ابتدا به ترمیم آن می پردازند.

شیوه ترمیم قسمتی از آسیب دیدگی چله شیرازه بافی فرش:

ابتدا سوزن را با نخ چله متناسب با نخ شیرازه، همراه نمود و سوزن را از یکی از دو طرف قسمت آسیب دیده یک مقدار بالاتر در درون شیرازه وارد کرده و از سر دیگر شیرازه که آسیب دیده خارج می کنند.

سپس این کار را دوباره انجام می دهند. تعداد تارهایی که کشیده می شوند باید برابر تعداد تارهای شیرازه باشد. پس از تارکشی، نخ شیرازه را در سوزن شیرازه داخل کرده و سوزن را در شیرازه بافی فرش کناری وارد می کنند تا سر نخ آن محو شود.

از آن نقطه وارد اولین رج لبه قالی شده و شیرازه دوزی را ادامه می دهند. هنگامی که این عمل تا محل پارگی به اتمام رسید، دوباره سوزن را وارد شیرازه کناری می کنند تا سر آن محو شود و با قیچی سر نخ شیرازه را بریده و چنانچه زرده باشد،

با سر درفش داخل شیرازه بافی فرش می کنند. اگر شیرازه داخل قالی بسیار نفیس و با ارزش از بین رفته باشد جاهای آسیب دیده باید فقط به صورت آنچه که دربالا گفته شد تعمیر شود.

در بعضی موارد، در قسمت شیرازه قالی، خامه از بین رفته است و قالیباف در هنگام بافت به طور کامل چله ها را با خامه نپوشانده است. در چنین مواردی، در بازار غالباً با کمک ماژیک یا جوهری که به نام نیش قلم معروف است، روی آن را رنگ می زنند.

البته رنگ جوهر یا ماژیک باید متناسب با رنگ خامه شیرازه بافی فرش باشد.
قالیشویی و رفوگری تخصصی فرش قالیشویی در شرق تهران بیست و چهار ساعته و هفت روز هفته آماده خدمت رسانی به شما عزیزان میباشد

ما بهترین قالیشویی شرق تهران ، طبق نظر مشتریان ما بوده و پاک مهر، دارای مجهزترین تجهیزات درقالیشویی برای شستن و ضدعفونی کردن قالی را دارا میباشد .

کارخانه قالیشویی و رفوگری تخصصی فرش ، شستشوی فرش های خود را با دستگاه مجهز، شستشو با بهترین مواد شوینده ، و سرویس دهی در تمام مناطق تهران، همواره سعی در جلب اعتماد شما عزیزان را دارد و آماده است که بهترین ها را برای زیبایی فرشهایتان رقم بزند.

سرویس دهی به صورت شبانه روزی به تمام مناطق تهران

شعبه غرب تهران : ۴۴۳۳۶۲۳۸

شعبه شرق تهران : ۷۷۷۳۹۷۰۴

شعبه شمال تهران : ۲۶۱۲۵۶۲۰

جهت ارتباط با ما بر روی یکی از تلفن ها لمس کنید (مخصوص لمس با موبایل)

قالیشویی غرب تهران ، قالیشویی شرق تهران ، قالیشویی جنوب تهران ، قالیشویی شمال تهران

منبع : قالیشویی و رفوگری تخصصی فرش

مقاله : شیرازه بافی فرش

    نظر خود را بگذارید

    آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.*